Maandelijks archief: oktober 2012

Op mijn stip

Het beste uit mensen voor welvaart en welzijn… zo heet de workshop/lezing die ik momenteel regelmatig geef bij ondernemers en bedrijven. Vanuit de stelling dat als mensen ‘wel-zijn’ ervaren, goed in hun vel zitten, plezier hebben in hun werk en bij kunnen dragen aan zinvol werk, zij ook beter presteren in termen van rendement, winst en klanttevredenheid. David Maister heeft deze stelling jaren geleden al wetenschappelijk onderbouwd, toch blijkt het nog steeds een flinke uitdaging voor bedrijven.

Klein is het nieuwe groot

Het beste uit mensen te halen, begint bij het beste uit die ene mens en niet meer bij de organisatie of de systemen. Vanuit die ene mense ontstaat de verbinding met de missie (want ‘de missie is de baas’, zegt mijn collega Anke altijd zo mooi) en ontstaat de bijdrage aan het grotere geheel in de organisatie. Dit denken vanuit klein naar groot is een uitdaging in organisaties. Het vraagt ruimte aan individuele verschillen en diversiteit. De managementmodellen die we jarenlang aanbeden en gepredikt hebben, leve de MBA-ers, denken vanuit groot naar klein. Iedereen past zich aan aan de efficiëntie van het systeem. De mens is het laatste radartje in het organisatiemodel. Maar ja, we hebben niet voor niets het typische Rijnlandse spreekwoord “wie het kleine niet eert,….”. Ik geloof ook stellig daar hierin het MKB nu het voortouw gaat nemen. Waar voorheen alle grote managementmodellen in grote bedrijven werden bedacht en overgedragen naar het MKB, zullen nu MKB-ers laten zien hoe je ‘het beste uit mensen kunt halen…’ door het kleine te herkennen en erkennen en daarmee groot te zijn!

Eerst ik dan de ander

Het beste uit mensen begint dus bij mij, want ik ben die ene mens. Hoe haal ik het beste uit mijzelf? Wat heb ik nodig om een bijdrage te leveren aan ‘de missie, die de baas is’? Ik zie daarin voor mijzelf twee stappen: stap 1 – op mijn stip (gaan) staan en stap 2 – van daaruit verbinden met anderen, groeien en verder excelleren.

Om op mijn stip te staan moet ik mijzelf (leren) kennen. Dat vraagt tijd en aandacht, maar geeft mij ook veiligheid en stabiliteit. Het gaat daarbij om vragen als wie ben ik, wat zijn mijn talenten, wat wil ik toevoegen, en wat zijn mijn grenzen (wanneer ga ik van mijn stip af). Dat laatste is wel een hele belangrijke; mijn grenzen aangeven en er zo voor zorgen dat ik op mijn stip kan blijven staan. Goed voor mijzelf zorgen dus, voordat ik voor een ander, de organisatie of de missie kan zorgen. Pas dan is er in mijn beleving ook ruimte voor stap 2: verbinden met anderen, leren en excelleren.

Zorgen voor mijzelf

Ik hoor het regelmatig mensen zeggen “je kunt alleen voor een ander zorgen als je eerst voor jezelf zorg”. Zoals in het vliegtuig. Bij een calamiteit moet de ouder eerst zelf zijn zuurstofmasker opzetten voordat hij of zij dat bij het kind mag doen. We weten allemaal dat het waar is. Toch doe ik het zelf niet altijd, en zie ik, zeker in deze roerige tijd, veel mensen om mij heen die het ook niet doen. Waarom is dat?

Wat zeg ik als iemand voor zichzelf kiest? Vaak zeg ik “Goed van je!” “Dapper!”, maar denk ik dat ook? Of denk ik soms ook “wat egoistisch!” “en ik dan…?”. In mijn hart weet ik zeker dat je eerst voor jezelf moet zorgen voordat je voor een ander kunt zorgen. En dan bedoel ik natuurlijk vooral in tijd en aandacht. Ik heb het hier niet over geld en andere materiële zaken. Waarom zegt mijn hoofd dan soms iets anders dan mijn hart? Ik denk dat dit er mee te maken heeft dat zorgen voor jezelf ook een grote eigen verantwoordelijkheid inhoudt. Je kunt namelijk niets meer afschuiven op een ander of op de omgeving. Hoeveel makkelijker zou het zijn als onze partner voor ons zorgt, onze baas voor ons zorgt, onze overheid voor ons zorgt…. Dan kunnen wij lekker achterover gaan zitten. Maar ja, zo halen we niet het beste uit mensen en uit onszelf. Het is tijd voor eigen verantwoordelijkheid, eigen grenzen aangeven en zorg voor onszelf. Luisteren naar mijn hart en ons hoofd leren “voor mijzelf zorgen is heel sociaal”.

Het beste uit mij…

Op dit moment sta ik stevig op mijn stip en ervaar ik dagelijks dat geven aan anderen en aan de missie geen enkele moeite kost. Hier sta ik en blijf ik staan. Mijn intentie is daarbij om van hieruit bij te dragen en tegelijkertijd anderen niet te schaden. Als dit laatste toch gebeurt wil ik jou uitnodigen om op jouw stip te gaan staan en jouw grenzen naar mij aan te geven. Dan wordt elkaar vertrouwen en samenwerken ineens een koud kunstje en wordt ‘klein vanzelf het nieuwe groot’.

Vertel mij jouw stip, zodat wij samen kunnen bouwen aan iets groots…

Spiegelen vertoont barsten

Samen met mijn collega’s komen wij er steeds meer achter dat werkelijke sociale innovatie in organisaties begint bij jezelf. Dat begint dus bij onszelf als ‘innovatieadviseur’. Het vraagt dat wij nadenken over sociale innovatie in ons werk en onze toegevoegde waarde naar MKB ondernemers. Vandaar deze blog. Zoals je zult zien zit ik nog midden in dit proces, maar ik wil het graag met jullie delen. Misschien herken je het of heb je inzichten die mij en mijn collega’s weer kunnen helpen.

Sociale Innovatieversneller

In ons werk zitten wij aan tafel met de ondernemer die zijn bedrijf of organisatie sociaal innovatiever wil maken. En daar begint het dus ook met de ondernemer zelf. Sociale innovatie blijft een trucje en een verleidingsmechanisme als het alleen voor de medewerkers moet gelden en als de ondernemer niet het goede voorbeeld geeft. Dus een belangrijk deel van ons werk is ook het in beweging krijgen van de ondernemer en zijn persoonlijke ontwikkeling. Wat betekent dat voor ons werk als ‘innovatieversneller’? Ik noem mijzelf al lang geen adviseur meer (lees blog: Einde van het adviseurs-tijdperk), omdat de tijd van overtuigen en het beter weten, zeker in dit werkveld, echt voorbij is. Wij proberen bedrijven te ondersteunen met sociaal innoveren door verhalen te vertellen, vragen te stellen en mogelijkheden te laten zien.

Spiegelen

Nu was ik afgelopen week weer bij een aantal bedrijven die de stap willen maken naar sociale innovatie. In alle gevallen was duidelijk dat de ondernemer zich zal moeten committeren aan een persoonlijk ontwikkelingstraject. De meeste van deze ondernemers zien dit ook echt wel. Maar hoe kunnen wij de ondernemer daarbij het beste ondersteunen? Een collega van mij zei afgelopen week na een dergelijk gesprek bij een ondernemer: “Nou, die zou ik nog wel eens even flink willen spiegelen.” En hiermee werd niet bedoeld, spiegelgedrag (reactie) vertonen, zodat de ondernemer kan ervaren wat zijn gedrag doet, maar verbale feedback geven. Uitspreken wat zijn gedrag voor reactie oproept bij de ander.
Maar gaat dit wel werken? Is het nog aan een ander om je te vertellen wat jouw gedrag doet bij anderen? Uiteraard met zuivere feedback (link feedback blog). Je geeft daardoor nog steeds de ander het gevoel dat hij of zij het niet goed heeft gedaan. Daarmee accepteer je de ander niet volledig, wat mogelijk niet leidt tot leren en ontwikkelen. Wat zou er gebeuren als we ondernemers alleen nog maar aanmoedigen op het moment dat ze voorbeeldgedrag laten zien en zich kwetsbaar durven op te stellen naar hun medewerkers? Of terwijl alleen maar Orka-awards uitdelen? Zijn mensen dan in staat om hun eigen verandering en ontwikkeling door te maken, zonder dat ze concrete feedback krijgen, behalve het spiegelgedrag van mensen om hen heen?
Het verschil zit in de vooronderstelling dat iedereen zijn schaduwkanten wel kent en dus alleen de ruimte nodig heeft om deze te omarmen en hieruit te groeien. En vaak gaan we er vanuit dat de ander dit niet weet en dus feedback nodig heeft om te kunnen leren.

Spiegelen op verzoek

Maar wat als iemand zijn schaduwkant niet zegt te kennen? En hij of zij vraagt om te helpen? Vragen om de spiegel te zijn. Dit zal iemand alleen doen als hij jou vertrouwt en respecteert. En hij zal het doen op een moment dat hij of zij zich sterk genoeg voelt om het te kunnen horen en een plek te geven. Maar wat geef je dan terug? Wat zijn of haar gedrag met mij doet? Maar zegt dat niet vooral iets over mij? Liggen er wel antwoorden in de spiegel, dus in de ander en de omgeving? Of liggen de antwoorden alleen in jezelf? Dan zouden we geen feedback moeten geven, maar alleen vragen stellen. Vragen over zijn of haar essentie, vragen of zijn of haar dromen, vragen over zijn of haar toegevoegde waarde, vragen over zijn of haar waardensysteem…..

Als wij zo onze rol als innovatieverleider zouden invullen, zouden we dan effectiever zijn, of hebben we het toch nodig om af en toe een zetje te geven en te spiegelen? Wat vind jij?

Tijd voor mij om te experimenteren en ontdekken!

Pay it forward

Al jaren ben ik een grote fan van leren-van-elkaar-kringen: kringen waarin ondernemers van elkaar leren door processen, successen, maar vooral ook missers met elkaar te delen. De spiegel die ondernemers elkaar tijdens zo’n kring voorhouden hebben meer impact en geven meer inzicht, dan menig adviseur, inclusief ikzelf, kan bieden. Hierdoor worden processen versnelt. Doordat de ondernemers een tijdje met elkaar optrekken, zijn ze ook de stok achter de deur van elkaars voortgang en ontwikkeling.

Slimste bedrijven van NL

Afgelopen week mocht ik, samen met mijn gewaardeerde collega’s Anke en Raymond, weer getuige zijn van twee van dergelijke kringen, met mooie inzichten en heldere feedback. De kring vrijdag was met de genomineerden en winnaars van de verkiezing Slimste bedrijf van Nederland van 2010 en 2011. Dit zijn MKB bedrijven die al ver zijn met sociaal innoveren, of zoals wij dat vertalen: het beste uit hun mensen halen voor welvaart en welzijn. Toch willen deze bedrijven nog steeds graag van elkaar leren; hoe het nog beter kan, en vooral ook hoe je deze beweging vast kunt houden.

Bosch Schanieren

We kregen een bijzondere kijk in de keuken en de boekenkast van ‘senior medewerker algemene zaken’ van Bosch Schanieren, Fried Kaanen. De buitenwereld zou hem de functie directeur geven. Waren het niet dat het bedrijf is afgestapt van alle functiebeschrijvingen en zijn medewerkers, inclusief de directeur, beziet vanuit het expertiseniveau van de vakman. Je bent junior, medior en senior vakman. De senior vakman, kan in een andere cel, waar andere expertise nodig is, medior of junior zijn. Het bedrijf heeft daarnaast de cellenfilosofie van Eckard Wintszen ingevoerd, waardoor er veel ruimte is voor eigen verantwoordelijkheid en beslisbevoegdheid voor een ieder.

Pay it forward

Alle genomineerden en winnaars blijken veel gevraagde sprekers door andere bedrijven, die ook een dergelijk proces van Sociale Innovatie willen doorlopen. Er is blijkbaar veel behoefte aan ‘leren van elkaar’ en vooral leren van goede voorbeelden. En alle aanwezige ondernemers doen dit ook veelvuldig en met enorme passie en drive. Deze energie was goed voelbaar. Maar is dat enthousiasme en de tijdsinvestering vol te houden voor ondernemers die hun geld willen verdienen met iets anders dan advisering en coaching van collega-ondernemers?

Kees Pater van Koekjesbakkerij Veldt, de winnaar van 2011, had een mooie aanvulling, die wij, mijn collega’s en ik, graag willen oppakken voor de aankomende Energiedag van de MKB Krachtcentrale op 27 november. Kees zei: “eigenlijk moeten we dit alleen doen op de voorwaarde van ‘pay it forward’ (net als in de gelijknamige film). Ik wil wel 2 of 3 van deze bedrijven, die werkelijk de stap willen maken, begeleiden, op voorwaarde dat zij zich committeren om ook weer 2 of 3 bedrijven te helpen met hun inzichten.” Op deze manier verdelen we de lasten over veel meer ondernemers, en zorgen we meteen voor een multiplier effect. Zo komt Sociale innovatie in een blijvende versnelling.

Energiedag 2012

Het programma van de Energiedag 2012 is nog niet rond, maar zeker is dat we ruimte willen geven aan bedrijven die al zichtbaar bezig zijn om sociaal innovatiever te worden, door bijvoorbeeld meer ruimte te geven aan Rijnlands organiseren. Deze bedrijven vertellen op die dag hun verhaal om zo andere bedrijven aan te zetten om ook aan de slag te gaan om ‘het beste uit hun mensen te halen voor welvaart en welzijn’. In vervolg op de Energiedag, kunnen bedrijven inschrijven om ook in de keuken van deze bedrijven te gaan kijken. Daar kunnen zij kiezen om al lerend van elkaar sociaal te innoveren. Daarbij kunnen zij hulp krijgen van Syntens, maar ook van de ondernemers die al een stap verder zijn, op voorwaarde dat je die hulp daarna weer doorgeeft. Zo bouwen we samen aan een mooiere werkomgeving voor ons allen.

Wie durft de uitdaging en het commitment aan?