Tagarchief: leercultuur

Slimmer Leren werken

Dat het belangrijk is om te blijven leren, ook tijdens je werkzame leven, is denk ik voor iedereen wel duidelijk. Of het nu gaat over het leren werken met de nieuwe versies van Windows, het besturen van de vernieuwde besturing van de 3D-freesmachine, het bijhouden van je vakmanschap of het goed leren samenwerken en communiceren met een nieuwe collega.

Onderzoek naar leercultuur
Uit onderzoek van het IVA blijkt echter dat we in Nederland toch weinig tijd en aandacht besteden aan het bewust bezig zijn met leren tijdens onze werkzame jaren. Minder dan 20% van de mensen tussen de 25 en 65 jaar is bewust bezig met leren. En dat is weinig in een land dat zich Kennisland noemt. En zeker weinig in een tijd waarin de ontwikkelingen op het gebied van technologie, ICT en social media razendsnel gaan. Verder blijkt dat wij in Nederlandse bedrijven als het gaat over leren erg eenzijdig kiezen voor opleidingen, cursussen en training. Er is gemiddeld minder aandacht voor leren in het bedrijf zelf, denk daarbij aan taakroulatie, stages, meester-gezel-relaties, coachen en intervisie. En het MKB blijft daarin nog eens extra achter.

De MKB praktijk

Als ik aan MKB ondernemers vraag hoe dit komt krijg ik globaal twee soorten reacties. De ene soort heeft vooral te maken met investering versus rendement in het bedrijf. Argumenten als ‘opleiden voor de buurman’, ‘de medewerkers niet een dag kunnen missen’, ‘de investering niet tijdig kunnen terugverdienen’ en ‘geen passende opleiding’. De andere soort heeft vooral te maken met de focus van de medewerkers: ‘wil liever het project afmaken dan naar cursus’, ‘vindt training niet nodig’, ‘heeft geen ambitie’ of ‘ziet het nut er niet van’.

Nederland Kennisland?
En als je dan beseft dat de 2% intelligentste Chinezen het aantal inwoners van Nederland overstijgt. Dan rijst de vraag: hoe zorgen wij dat wij aangesloten blijven?
We hebben behoefte aan een positieve leercultuur in bedrijven die als motor fungeert. Tegelijkertijd hebben we behoefte aan slimmere manieren om leren en werken natuurlijker, leuker en rendabeler te combineren. Kan dat? Volgens mij wel. Maar dan moeten we wel hard aan de slag. Maar hoe?

V4 leercultuur
In mijn belevering zijn er vier stappen nodig om in een bedrijf aan de slag te gaan met een ontwikkeling naar een positieve leercultuur: Verbinden, Vertrouwen, Verlangen, Verleiden.
De eerste stap is verbinden. Door met elkaar in gesprek te gaan als ménsen (dus niet als werkgever en werknemer, of als baas en productiemiddel). Door elkaar te herkennen en erkennen, naar elkaar te luisteren en te ontdekken wat voor een ieder belangrijk is. Maar ook om te ontdekken wat ieders beleving en voorkeuren zijn als het gaat over leren. Vanuit deze verbinding ontstaat vertrouwen. Vertrouwen in elkaars goede intentie, vertrouwen in de oprechtheid van een ieder en werkelijk respect voor elkaar. Dit is een proces dat tijd nodig heeft. Vanuit dit vertrouwen is de volgende stap om het gezamenlijk verlangen en de individuele verlangens te ontdekken. Wat is de focus en ontwikkeling van het bedrijf, en wat is de focus en ambitie van de medewerker? En hoe zijn deze zaken te combineren. Daarbij rekeninghoudend met de realiteit dat medewerkers niet eeuwig aan het bedrijf verbonden hoeven zijn. Verlangen zorgt ervoor dat mensen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leerproces. En hierdoor kom je vanzelf bij de laatste stap, namelijk verleiden om in actie te komen. Denk daarbij aan het bepalen van leerdoelen, en de weg om deze te realiseren, waarbij rekening wordt gehouden met de individuele leerstijl en –vorm van het individu. Laat bijvoorbeeld een visuele medewerker vooral filmpjes zien, terwijl je een ander vooral laat afkijken (want afkijken is prima!). En maak daarbij de stappen niet te groot, hou rekening met de individuele tempo verschillen.


De redding van de paarden van Marrum 3 jaar geleden is, wat mij betreft een mooie metafoor hoe het volgens mij werkt. Daar waar de militairen met grof geschut en angst aanjagen alleen een aantal paarden in paniek kregen en de dood injoegen, wisten vier jonge meiden de paarden van het eiland te krijgen. Door eerst met de paarden te verbinden via hun eigen paard, hun vertrouwen te winnen, en ze vervolgens vanuit hun verlangen om aan land te komen, wisten te verleiden om hen te volgen. En dat allemaal in een tijdsbestek van een paar minuten. Prachtig!

Ik geloof dat ik mijzelf omdoop tot Innovatieverleider!

Lang leve leren

Of is het Leven Lang Leren?

Als innovatieadviseur met een grote passie voor leren, verbaas ik mij elke keer weer over het feit dat veel mensen leren niet leuk en lastig vinden. Dat is jammer, maar ook lastig in deze tijd. Volgens mij is iedereen het er wel over eens dat leren de komende jaren steeds belangrijker wordt in bedrijven. Door de steeds sneller ontwikkelende technologie en kennis, zijn onze kennis en vaardigheden steeds sneller out-of-date. Door bijvoorbeeld de ontwikkeling van digitale scanners in de supermarkt zijn een groot deel van de kassajuffen dadelijk overbodig. Tijd voor velen van hen om een nieuw vak te gaan leren. Voor wie zich nog niet helemaal realiseert hoe snel het gaat: neem even tijd voor Shi(f)t Happens.

Hoe groot is de noodzaak in jouw bedrijf of organisatie om nieuwe kennis en vaardigheden te leren?

Spierkracht vraagt training
Leren is als een spier. Je moet blijven trainen om in conditie te blijven. En als je het een tijdje niet gedaan hebt, kost het tijd om het weer op te bouwen. Ik zie dat veel bij mijn colleges op de Hogeschool in de deeltijdopleiding. Veel van mijn studenten hebben jaren niet gestudeerd en zeker de eerste paar maanden is het lastig om in het ritme te komen en om weer te leren onthouden. Bijhouden is veel makkelijker. Veel van onze senioren hebben dat inmiddels ontdekt; blijkt uit het succes van Braintrainingspelletjes en puzzelboekjes. Maar wat doen wij hiermee in bedrijven? We laten mensen soms jaren het zelfde werk doen en sturen ze dan 3 dagen naar een cursus en verwachten dat ze dan nieuwe kennis en vaardigheden hebben en kunnen toepassen. Uit eigen ervaring weet ik hoe weinig effectief dit is. Het lukt mij vaak nauwelijks om het geleerde vast te houden en werkelijk structureel in mijn werk op te nemen. Ik leer in de praktijk veel meer, sneller en makkelijker.
Hoe kunnen we leren natuurlijk verweven in het dagelijks werk zodat wij in conditie blijven?

Wil ik dit leren of wil jij dat?
Onderzoeken tonen keer op keer aan dat leren werkt als het komt vanuit de eigen motivatie. Ik leer het, omdat ík het wil leren. Niet, omdat ik gestraft wordt als ik het niet leer, of omdat iemand anders vindt dat ik het moet leren. Toch blijkt een groot deel van ons onderwijssysteem zo opgezet. Dr Tae demonstreert dit prachtig in  “ Why is skateboarding a better model for education than schools?”
Is er in jouw bedrijf aandacht voor jouw leermotivatie? Of leer jij omdat jouw baas dat wil?

Ik leer niet zoals jij
Leren doen wij allemaal anders. Ik geef zelf twee keer per jaar een gastcollege over leren aan deeltijdstudenten. Wat mij elke keer weer opvalt tijdens het college, is dat veel van mijn studenten erg visueel en kinestetisch zijn. Dit houdt in dat hun ogen (visueel) en lichaam (beweging/voelen) de beste zintuigen zijn. Toch is het grootste deel van ons leersysteem in de vorm van letters en woorden. Wat ideaal is voor studenten die auditief zijn en dus erg goed kunnen horen. Toch moeten al mijn studenten zich stilzittend worstelen door een dikke pil met veel woorden en weinig plaatjes, laat staan bewegende beelden en gevoelservaringen. Heel praktisch leer ik deze studenten om vanuit hun eigen voorkeur op zoek te gaan naar geschikt leeraanbod. Dus iemand die visueel is: vind video’s over het onderwerp op YouTube. En voor kinestetische studenten: kijk of je experimenten kunt doen, het kunt naspelen, of heel basaal je boek kunt meenemen op de hometrainer.  En naast dat wij allemaal een eigen manier hebben waarop wij makkelijker leren speelt tijd ook een grote rol. Mijn slechtste ervaringen met trainingen zijn die waarbij ik, nadat mij theoretisch is uitgelegd hoe iets werkt, het in een rollenspel op video moet voordoen. De trainer dwingt mij daarbij in zijn tijdsschema die de mijne niet is. En dan ook nog eens publiekelijk. Not my best way of learning!
Hoe kunnen bedrijven mensen helpen om op hun eigen manier en in hun eigen tempo te leren? Hoe creeër je tijd en ruimte om te leren?

Leren is doen
Leren is uitproberen en experimenteren.  We hebben allemaal ooit leren lopen (excuses aan de mensen met een lichamelijke beperking). Destijds heeft niemand ons uitgelegd hoe het werkt. En we hebben er ook geen opleiding voor gevolgd. Behalve een ouder die af en toe een handje bood als hulp, hebben we dit geleerd door gewoon te proberen, heel vaak te vallen en weer op te staan. Net zo lang tot we het onder de knie hadden en competent waren. Vakken als scheikunde ging ik pas snappen toen ik practicum mocht gaan doen. Gewoon lekker stofjes bij elkaar gooien en dan ineens ‘Boem’. Nu snap ik het. Of zoals de Mythbusters op Discovery laten zien hoe je over water kunt lopen.

Hoe kun je in het dagelijkse werk mensen de ruimte geven om te experimenteren en uit te proberen? Mag jij bijvoorbeeld wel eens een dag meelopen met een collega en gewoon lekker nadoen en uitproberen?

Spelend leren
Niet iedereen vindt leren leuk. Maar ja, zeg nu zelf, vaak wordt leren ook helemaal niet leuk gemaakt. Terwijl er toch zo veel leuke manieren van leren zijn. Denk aan managementgames, serious gaming en allerlei coöperatieve spellen. De engelse basisschooldocent Tim Rylands laat al vele jaren zien hoe je het lees- en schrijfniveau van kinderen danig kunt opschroeven door het spel Myst te spelen in de klas. Prachtig om te zien hoe de docent, zittend naast zijn leerlingen, samen met hen ontdekt en leert. Toch doen maar weinig scholen hem na.

Wat hebben bedrijven nodig om te leren spelen onder werktijd?

Leerinnovatie
Volgens mij is er nog ruimte voor veel leerinnovatie om een Leven Lang Leren makkelijke en leuker te maken. Leerinnovaties gericht op : leren tijdens het gewone werk, spelend leren, leren in je eigen tempo en verschillende vormen en leren dat aansluit bij eigen motivatie. Daniel Floyd laat zien dat er nog veel te winnen is op het grensvlak van videogames en leren.

Wie neemt de uitdaging aan?