Tagarchief: mkb

Geven en delen

… in plaats van willen ontvangen en nemen.

Kopjes

Afgelopen woensdag liet een bijzondere man mij eenvoudig zien hoe het werkt. Hij zei: “Pak allemaal een kopje in je handen. En doe precies wat ik zeg. Geef het kopje weg aan je rechterbuurman of -buurvrouw.” En wat gebeurde er? De kopjes gingen in het rond en iedereen kreeg steeds weer opnieuw een kopje (geen tekort), die hij weer door kon geven. Het stroomde kopjes. Maar dat niet alleen, het was ook leuk, we kregen allemaal een lach op ons gezicht en het voelde goed.
Vervolgens zei hij: “Pak allemaal weer een kopje in je handen. En doe weer precies wat ik zeg. Wil nu alleen het kopje van je linkerbuurman ontvangen.” En wat gebeurde er? Helemaal niets. De kopjes bleven waar ze waren. Iedereen had een kopje (geen tekort), iedereen wachtte af en het voelde helemaal niet goed. Geen lach, geen plezier.

Verdienen

Vrijdagmiddag mocht ik in een metaalbedrijf met medewerkers aan de slag met het ‘doen’ van waarden als Respect. We hadden het over het geven van complimenten om je respect te laten zien aan een ander. Eén van de medewerkers zei: “Maar een compliment moet je eerst verdienen.” Ik speelde met hen het bovenstaande spelletje en het kwartje viel direct: misschien toch maar niet wachten tot iemand het verdient, gewoon geven. Er is altijd wel een reden om iemand een compliment te geven.

Compliment die ik vrijdag van een draaibankmedewerker kreeg
Compliment dat ik kreeg van een jonge draaibankmedewerker

Balans geven en nemen

Eén van de medewerkers, die het gewoon geven van complimenten en respect toch wat lastig vond, zei: “maar het gaat toch over een goede balans tussen geven en nemen? Ik geef het hem als ik het ook krijg van hem.” Dat klinkt logisch, maar de kopjes metafoor blijft bestaan. Ga je nu eerst wachten tot je het krijgt? En dan precies even veel teruggeven als je ontvangt? Zodat de balans tussen geven en nemen tussen jou en de ander goed blijft?
Of geef je het gewoon? Pay it forward. Als je iemand respect geeft en hij geeft het aan de volgende, komt het vanzelf van iemand bij jou terug. Het gaat dus over de balans tussen geven en nemen van jou met ‘de ander’ (de wereld, de kosmos, ….). Laten we stoppen met op individueel niveau de balans tussen geven en nemen te vereffenen en gewoon geven aan de ander, wie hij ook is en wat hij ook daarvoor terugdoet naar jou of naar een ander.

If you give a little love, you van get a little love of your own…
If you give a little love kopie

Advertenties

2013: Welkom in de Nieuwe Tijd

21 december 2012

IMG_0459Er is iets wezenlijks veranderd in de afgelopen tijd. We zijn, zoals voorspeld door de Maya’s, door de magische grens van 21 december 2012 gebroken en zijn de Nieuwe Tijd ingestapt. De Inka’s geloven dat wij van bewustzijnsniveau 3, wat ging over tegenstellingen: goed en kwaad, zwart en wit, mooi en lelijk, man en vrouw; zijn overgegaan naar bewustzijnsniveau 4, wat gaat over integratie, samenwerken, balans, eenheid en heelheid. Maar wat betekent dat eigenlijk? En vooral hoe kunnen wíj daar iets mee?

Van achteruit naar vooruit

Elvira van Rijn verwoordt het mooi: voor 21 december 2012 moesten we het verleden verwerken, werken aan belemmeringen in onszelf, ze onderzoeken en ons er doorheen worstelen om vrijer en liefdevoller te kunnen zijn en een mooiere wereld te bereiken, om steeds meer heel te worden. Dat hoeft nu niet meer. Nu hoeven we alleen nog de toekomst te dromen en ons te bevrijden van belemmeringen. Loslaten en er niet meer in blijven rondhangen. Toegegeven, ook het loslaten van belemmeringen kan even pijn doen of naar voelen, maar het is een stuk makkelijker. Je hoeft niet meer te weten wat de belemmeringen waren, je hoeft ze alleen nog los te durven laten.

Kinderlijk eenvoudig

Kinderen begrijpen die vaak beter dan wijzelf, zo ondervond ik vanmiddag weer. Mijn dochter kon op de tafel bij de Craniosacraal therapeut in een moordend tempo de belemmeringen uit haar laten stromen en voor het eerst naar haar gevoel in haar buik. Waar ze vorig jaar nog lag te vechten op de tafel, waardoor ik soms letterlijk op haar moest liggen om haar op tafel te houden, stroomde zij deze, en vorige keer (ook in 2013) als vanzelf ‘leeg’. Nu was mijn lichaam de grootste belemmering, omdat ik de energie en trillingen niet snel genoeg kon afvoeren. Ik kreeg gevoelloze armen en benen en had echt even nodig om na de sessie alles los te laten.

Dromen van bestemming

De drie vragen die er nu nog toe doen zijn:
• Waar sta je nu?
• Waar wil je heen? Wat is je bestemming?
• En wat heb je nodig?
De verandering die hier in zit is, in mijn beleving, dat we voorheen worstelden om op een volgend doel (een doel, een resultaat) te komen, als een pijl naar een doel. We moesten bijvoorbeeld x producten verkopen om de geprognotiseerde winst te halen. Dat betekende hard werken aan verkoopacties en deals met klanten om dit te realiseren.
Nu mogen we precies andersom aan de slag. We gaan nu vanuit ons huidige punt verder, naar een door ons gekozen bestemming. Wat mij betreft naar een wereld van overvloed en liefde. Dit is geen vaststaand punt en zullen we misschien wel nooit volledig bereiken. Maar dat is ook niet erg. We zijn op weg vanuit een punt naar voren. We kijken nu welke talenten we in onszelf kunnen gebruiken om samen toegevoegde waarde te leveren. En misschien doen we dat nog steeds door het verkopen van dezelfde producten, als dat is waarmee we relevante toegevoegde waarde leveren aan onze klanten en als dat kan met de talenten die we bezitten. Het enige verschil zit hem er dus in dat we weten welke relevante toegevoegde waarde onze producten hebben voor onze bestemming. Of dit nu een menselijkere zorg is, beter onderwijs, een schone stad of gezond eten. Vanuit het geloof in die toegevoegde waarde willen we onze talenten met passie en compassie inzetten om onze producten en diensten bij de mensen te brengen voor wie dit bijdraagt aan een mooiere wereld.

Omgaan met de verschuivende horizon

Gisteren hadden we een ontmoeting met 8 van de 12 slimste bedrijven van Nederland. Zij proberen al steeds meer te werken vanuit relevante toegevoegde waarde en de mensen centraal in het proces om dit te realiseren. Daarin was mooi te ervaren hoe de omkering waar we nu in zitten ook best even wennen is. Het puntje op de horizon is onbereikbaar en verschuift steeds weer. Zoals collega Anke zegt: “bewustwording is een bitch”. Als je eenmaal deze route begint te volgen, stopt het namelijk niet meer. Je bent nooit klaar en bereikt nooit het eindpunt. De bedrijven zijn een bewustwordingsproces ingestapt, die wij als ‘slim’ hebben betiteld, maar waarvan ze nu voelen dat het steeds weer ‘slimmer kan’. Letterlijk zeiden twee ondernemers gisteren “ik weet eigenlijk niet waarom wij Slimste bedrijf zijn, er is nog zoveel beter te doen. We zijn er nog lang niet.” Toch zijn dit de bedrijven waar we willen werken. Bedrijven waar ieder mens telt, ieder mens mee mag doen, en ze samen op ontdekkingsreis zijn en blijven om te kijken hoe het nog ‘slimmer kan’.
Slimste bedrijven 2012
Laat je inspireren door deze slimme ondernemers op: het MKB Krachtcentrale kanaal op Vimeo Prachtige verhalen van 12 bedrijven die Slim op weg zijn in een Nieuwe Tijd.

Welkom in de Nieuwe Tijd!

Als je meer wilt lezen over 21 december 2012 kijk dan eens op: Het Geheim achter Geluk

Patronen doorbreken

“Als er een beslissingen genomen moet worden in deze organisatie kijkt iedereen altijd naar hem. Als hij het niet ziet zitten, gaan we het niet doen.” Een mooi voorbeeld van een patroon in een bedrijf. “Zo doen we dat altijd.” Niets mis mee, tot je ontdekt dat het patroon niet meer werkt. Patronen en het doorbreken van patronen was het thema van een aantal processen deze week: een interventie in een bedrijf, een leren van elkaar kring en een aantal gesprekken met ondernemers en ondernemende mensen.

Patronen zijn effectief en bieden veiligheid

Patronen, wat zijn dat eigenlijk en waarom hebben we ze? Een patroon (of gewoonte) is aangeleerd gedrag en een patroon in een organisatie is een set van gedragingen: een manier om met elkaar om te gaan, zaken te doen en te organiseren en beslissingen te nemen. Patronen geven houvast en dat is prettig. We verwachten, door het patroon te herhalen, een bepaald/gewenst resultaat te behalen. Het patroon is ook ontstaan, doordat we daarin steeds bevestigd werden. Het biedt mensen daarom veiligheid en een vorm van zekerheid. Ze zorgen tevens voor efficiëntie in organisaties. Doordat zaken in een patroon gebeuren, weet iedereen wat er van hem of haar verwacht wordt, en dat hoeft dus niet steeds opnieuw te worden afgesproken. Dat scheelt tijd.

Patroon herkennenPatroon herkennen

Het gaat mis, als het patroon ineens, of langzaam aan, niet meer tot het gewenste resultaat leidt. We merken dat we het resultaat niet meer halen en beseffen ons in eerste instantie vaak niet dat dit komt door het patroon. We hebben eerder de neiging om het patroon nog nadrukkelijker en standvastiger te gaan herhalen, tot iemand in de gaten krijgt dat het patroon de remmende factor is. En dan komt de grote uitdaging: het doorbreken van het patroon.

Patronen erkennen

Patronen doorbreken begint bij het herkennen en vervolgens erkennen van het patroon. Herkennen, en vervolgens naar elkaar uitspreken van het patroon is een eerste stap. Als je het niet herkent is doorbreken onmogelijk. Je kunt niet veranderen wat je niet herkent. Het patroon erkennen is, in mijn beleving, ook essentieel. Het patroon heeft de groep namelijk heel lang gediend en tot goede resultaten geleid. Dit erkennen en daarmee afstappen van de neiging om het te veroordelen (we doen iets fout) helpt om ruimte te creëren voor verandering en leren. Het doorbreken van patronen betekent immers dat we ons gedrag gaan bijstellen en dus nieuwe gedrag willen leren. Tijd en energie stoppen in zaken als ‘de schuldige aan wijzen’ (het komt door jou) of ‘bepalen wie het meeste moet veranderen’ (het komt vooral door jouw opstelling in de groep) is verspilling, leidt alleen tot blokkade en energieverlies en belemmert het leerproces.
In de situatie van de inleiding heeft het dus geen zin om degene naar wie iedereen kijkt om de beslissing te nemen, de schuld te geven of de (bal)last dat hij vooral moet veranderen. Het patroon wordt in stand gehouden door de gehele groep, niet door één persoon in de groep.

Patronen onderzoeken

Einstein zei al: je kunt het probleem niet oplossen op hetzelfde niveau waarop het ontstaan is” Dat geldt ook voor patronen. Gewoon ander gedrag gaan vertonen blijkt in de praktijk niet te werken, voor we het weten vallen we terug in oud gedrag. Om te komen tot verandering van het patroon, is het goed om te begrijpen wat er onder het patroon ligt. Hieronder liggen overtuigingen en intenties. De overtuigingen gaan over hoe het werkt en leidt tot oplossingen. In deze situatie: ‘als hij beslist gaat het ook gebeuren’. De intentie gaat over het belang, de bedoeling, het doel. In deze situatie: ‘we willen in dit bedrijf ‘groei en bloei’ en continuïteit naar de toekomst realiseren’. Een prima intentie die niet hoeft te worden bijgesteld. De ruis zit in de overtuigingen. Met elkaar praten over het patroon, de onderliggende overtuigingen en de intenties geeft inzichten welke overtuigingen het gewenste resultaat kunnen belemmeren. Van daaruit kan nieuw gedrag, en daarmee uiteindelijke een andere patroon gekozen en gerealiseerd worden.

Patroon doorbreken

Besef dat een patroon te doorbreken is, doordat één iemand kan besluiten om ander gedrag te gaan vertonen. Dit doorbreekt het patroon direct. En besef ook dat jij zelf die persoon kunt zijn. Je kunt wel gaan (ver)wachten tot een andere gaat veranderen, maar dat is niet aan jou. Het werkt zelfs contra-productief als iemand het gevoel krijgt dat jij die verwachting hebt. Je lijkt daarmee de ander niet de vrijheid te geven om zelf te kiezen of en hoe hij of zij zou willen veranderen. Je bent dus zelf aan zet. Ook jij hebt overtuigingen over het patroon en jouw gedrag in het patroon. En ook jij hebt intenties die jou daarin sturen. Geloof jij ook ‘dat als hij het beslist het ook gaat gebeuren?’ of ‘hij gaat dat toch niet veranderen, dus het maakt niet uit’, …. Kijk in de spiegel en wees eerlijk. Waar zit voor jou de drijvende intentie om dit aan te pakken en welke overtuiging in je zelf wil je reframen (veranderen)? Reframen zijn technieken om van ‘wat geloof ik nu’ naar ‘wat wil ik geloven’ te verschuiven. Kies bewust jouw nieuwe overtuigingen. En jij hebt vervolgens de sleutel zelf in handen:
• Jij kunt het patroon op tafel brengen (bewustmaken) in de groep, zodat iedereen het kan herkennen. En als het nog niet herkent wordt, kun jij het, elke keer dat je het ziet, benoemen. Totdat anderen het ook gaan herkennen.
• Vervolgens kun je de groep helpen om te erkennen dat dit patroon jullie heeft gediend, maar niet meer dient in deze nieuwe, veranderende wereld. Zonder aanwijzen van een schuldige of fouten.
• Je kunt samen met de groep de onderliggende overtuigingen en intenties onderzoeken en bespreken.
• Samen kunnen jullie zoeken naar een nieuwe patroon, dat weer veiligheid en efficiëntie kan bieden vanuit de basis intenties die jullie met elkaar delen.
• En willen de anderen het patroon niet doorbreken, omdat ze het nut ervan nog met elkaar erkennen? Dan heb jij nog altijd de keuze om uit het patroon te stappen of zelf het voorbeeldgedrag te laten zien tot anderen gaan (h)erkennen dat er een betere route is.
In deze situatie nog meer ‘groei en bloei’.

Eigen gedrag veranderen

Zelfs als je met elkaar weet naar welk patroon jullie willen ontwikkelen en welk gedrag het vraagt van eenieder, is de race nog niet gelopen. Het nieuwe patroon is er nog niet, en het is niet van de een op de andere dag allemaal anders. We hebben elkaar nodig om elkaar bewust te maken van ons gedrag en vooral om elkaar aan te moedigen, het nieuwe gedrag te gaan vertonen. Dit vraagt geduld, discipline en compassie voor elkaar. De vaardigheid om zuivere feedback naar elkaar te geven kan enorm helpen. Dat ontdekte ik weer bij de interventie die ik in een andere bedrijf mocht doen deze week. Zuiver feedback geven (zie blog feedback) waarbij je feitelijk gedrag bespreekt en alleen vertelt welk gevoel het bij je oproept en wat het gevolg daarvan is, zonder de ander het gevoel te geven dat hij of zij ‘moet’ veranderen, werkt als een katalysator in dit proces. Bij dit bedrijf liet ik mensen op mij oefenen. Zij mochten de feedback die ze wilde geven aan mij uitspreken, waarbij ik ze teruggaf of ik het gevoel had dat ik ruimte had om eigen keuze te maken, of het gevoel kreeg dat ik moest veranderen. Daar werd het patroon in dit bedrijf heel zichtbaar, dat mensen elkaar proberen te sparen door veel niet uit te spreken. Vanuit de overtuiging dat ‘feedback ontvangen pijn doet’ en met de intentie ‘om elkaar te steunen en te helpen’. Deze intentie vorm geven met de overtuiging ‘dat je feedback kunt geven die ruimte geeft en kans op positieve verandering’ kwam er in eerste instantie veel emotie los. Emotie die soms al jaren zat opgeslagen in mensen. Maar het gaf direct ook ruimte om tot oplossingen te komen. In dit geval kreeg de it-er in het bedrijf de ruimte om zijn frustratie en gevoel van eenzaamheid op een juiste manier uit te spreken en de mensen die met ‘zijn systemen’ moesten werken kregen de ruimte om uit te spreken dat ze serieus genomen wilde worden als ‘klant’. Ineens was er ruimte voor oplossingen om elkaar te gaan helpen de it-systemen beter en fijner te maken. Er vielen de nodige tranen toen deze ruimte zich openbaarde. Prachtig om te zien. Ik ben dankbaar dat ik hiervan getuigen mocht zijn.

Welk patroon wil jij wel doorbreken?

Overtuigingen Overboord

Hoe hardnekkig en stiekem belemmerende overtuigingen kunnen zijn bleek deze week weer eens. Ik was, samen met collega Anke, bij een middelgroot groen bedrijf. We zijn hier al een tijdje in gesprek met één van de directeuren en een hoofd van een afdeling over sociale innovatie. Beiden erkennen dat er nu niet het beste uit henzelf en hun mensen wordt gehaald, en dat willen ze dat wel willen. Het bedrijf wil gaan voor ‘groei en bloei’ van hun mensen en van hun klanten.

Stilstand

We waren hier al een aantal keren enthousiast bezig geweest, maar het proces dreigde stil te vallen. Het bedrijf heeft de potentie om Slimste bedrijf van Nederland te worden, maar het komt er maar niet uit. Tijdens ons gesprek deze week kwam dit weer ter sprake en we leken in een kringetje rond te draaien. De wil is er zeker, maar de actie komt maar niet, vonden ze zelf. Ze vertelden dat in het vorige overleg met alle leidinggevenden de acties zij hadden voorgesteld door de groep waren getorpedeerd. Waarom? Volgens zeggen van deze twee, doordat de mede-directeur, die zijn mening in eerste instantie achterhield, het uiteindelijk niet enthousiast had gesteund. Uiteindelijk keek iedereen naar de mede-directeur, werd het voorstel afgewezen en kwam het proces tot stilstand.

Die ken ik!

Op zich natuurlijk niets nieuws. Ook in mijn eigen organisatie merk ik steeds weer dat als je zelf met sociaal innovatieve ideeën komt, onze leiding niet direct enthousiast is. Maar mag je dat eigenlijk wel verwachten? En misschien nog belangrijker: doet het er eigenlijk toe? Ik weet nog goed dat ik vorig jaar een 1 op mijn beoordeling kreeg (1 is reden tot ontslag). De leiding begreep niet wat ik aan het doen was. Mijn eerste neiging: stoppen met wat ik deed en boos worden. Dus stoppen met doen waar ik echt in geloof. Hoe stom van mijzelf. Gelukkig had ik oplettende collega’s die mij, na een paar weken vakantie, hebben wakker geschud met de opmerking: “geloof je in jezelf en geloof je dat je de goede dingen aan het doen bent? Wees dan trots op je 1, ga er voor staan!” En het bleek zo waar. Juist door er toen voor te blijven staan, zijn er zaken in beweging gekomen, werd duidelijk dat ik serieus was en het niet alleen een mooi verhaal was. Ik wil dit echt.

Je ziet het pas als je het ziet

–Jan Bommerez
Zo ook bij deze onderneming. Al pratende over het proces, kwam Anke op gegeven moment met de opmerking: Volgens mij geloof jij ook dat de mede-directeur alles bepaalt. Klopt dat? En toen viel ineens het kwartje. Ook hij had was de mede-directeur blijven volgen, hoewel hij wist dat dit niet de juiste weg was. Hij was niet gaan staan voor zijn eigen inzichten. Niet ‘de missie was de baas’, maar zijn mede-directeur. Hij had geklaagd dat zijn collega-leidinggevenden allemaal naar de mede-directeur keken voor het beslissende antwoord, maar dat deed hij zelf ook. No more!

Groene streep

Dit inzicht bracht meteen weer beweging. Het afdelingshoofd vertelde dat zij op haar eigen afdeling een groen streep op de muur had geschilderd om letterlijk te onderstrepen, dat zij op haar afdeling iedereen wilde laten ‘groeien en bloeien’. Ze had verantwoordelijkheden en taken met de groep herverdeeld, tot verbazing van haar collega’s, opdat zo iedereen meer kon doen waar hij of zij goed in was. En het gevolg? Andere afdelingen kwamen vragen waar die groene streep voor stond en wilde dat ook wel. Goed voorbeeld, doet goed volgen.

Welke stiekeme overtuiging houdt jou nog tegen?

Ga door als je ergens in gelooft, laat je niet remmen door mensen die dit nog even niet (kunnen) geloven, maar zeker niet door je eigen overtuigingen.
High Five, voor deze twee fantastische mensen. Op naar een nominatie voor het Slimste bedrijf van Nederland.

Sociale innovatie kent alleen winnaar

Het is je misschien ontgaan, hopelijk niet ;o), maar afgelopen week was de 4e Energiedag van de MKB Krachtcentrale. Een dag waarop wij, een aantal collega’s van Syntens, ondernemers mee willen nemen naar een nieuw en mooier economische Nederland. Naar bedrijven waarin mensen centraal staan en we het beste uit mensen weten te halen voor welvaart en welzijn. Omdat we dit willen, zo wil ik werken, maar ook omdat we weten dat dit leidt tot betere bedrijven, fijnere mensen en een mooiere maatschappij. Op de Energiedag waren verhalen van ondernemers die het al begrijpen: Rijnlands georganiseerde bedrijven en de Slimste bedrijven van 2010 den 2011, maar ook inspirerende verhalen van mensen die bezig zijn met democratisch onderwijs (Maaike van Mourik van de school voor natuurlijk leren), energiewerk (Elvira van Rijn over de betekenis van de Mayawijsheid en de wijsheid uit Atlantis), zorg voor elkaar (Energy 4 all) en Iedereen Elke Dag Plezier (Michiel Drijber).
Er zijn al weer een paar mooie filmpjes en foto’s van René Wouters en Punkmedia online.

Sociale innovatie kent alleen winnaars 2

Slimste bedrijf van 2012

Daarnaast hadden we voor de 3e keer de verkiezing Slimste bedrijf van Nederland. Ingeleid op een prachtige en persoonlijke wijze door mijn zeer gewaardeerde collega Anke Wiersma. Ook een verhaal om zeker nog een keer na te lezen! Met dit jaar, in lijn met het thema ‘Sociale Innovatie kent alleen winnaars’ ook 12 winnaars. Ieder op hun eigen eigen-wijze winnaar, omdat zij in staat blijken om het beste uit hun mensen te halen voor welvaart en welzijn.

12 winnaarsDe winnaars van 2012

Dit zijn bedrijven om de kunst van af te kijken, als je er maar wel je eigen manier van maakt. Per bedrijf is zowel een filmpje als een mooie blog weergegeven, als je alvast eens in de keuken wilt kijken.
1. Aannemersbedrijf Kesselaar & Zn uit Alkmaar voor de manier waarop zij de bouw op zijn kop hebben gezet en de teamspirit in de keten zoeken door succes samen te delen en eerlijk te verdelen (film en blog);
2. Food Connect uit Almelo voor hun voetbalmetafoor waarmee ze organiseren voor iedereen toegankelijk maken (film en blog);
3. Imagro BV uit Ottersum, omdat ze snappen dat verhalen pas echt zijn als je ze ook echt meemaakt en werkelijk DOET (film en blog);
4. Jansen Venneboer uit Wijhe, omdat ze hardnekkige patronen hebben doorbroken en echt op elkaars vakmanschap bouwen (film en blog);
5. Ladage Beheer BV uit Capelle a/d IJssel, omdat loyaliteit van jonge mensen ondernemers maakt en samen groeien leidt tot welvaart en welzijn van een heel netwerk (film en blog);
6. Lable BV uit Leeuwarden, omdat ze durven te kiezen voor alleen klanten die maatschappelijke waarde toevoegen en omdat ze dat zonder enige vorm van hiërarchie uitvoeren (film en blog);
7. Machinefabriek Boessenkool BV uit Almelo, omdat ze onmogelijke opdrachten aan kunnen nemen doordat ze over de beperkingen van hun eigen vakmanschap heen blijven kijken en innovatie aandurven (film en blog);
8. Montapacking BV uit Gorinchem, voor de manier waarop zij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot waardevolle werknemers omtoveren en omdat ze snappen dat duurzame inzetbaarheid voor iedereen geldt omdat we allemaal zo onze beperkingen en talenten hebben (film en blog);
9. Netvlies uit Breda, omdat ze hun Angelsaksische groeipad hebben afgesloten en de creatieve energie weer volop door hun bedrijf laten stromen (film en blog);
10. Parktheater Eindhoven, omdat ze de slachtofferrol van de sector van zich afgeschud hebben en als ware helden zijn opgestaan om hun Parktheater weer positief in de schijnwerpers te zetten (film en blog);
11. Resato uit Roden, omdat ze als lerende organisatie hun groeiambitie voorbeeldig Rijnlands uitvoeren (film en blog);
12. VVV Zuid Limburg, omdat zij ideële doelen en commerciële belangen net zo mooi in balans weten te brengen als werk en privé, klant en medewerker (film en blog).
Geniet en leer!

Haal jij het beste uit jezelf? En uit je collega’s?

Anke Raymond en ik

Spiegelen vertoont barsten

Samen met mijn collega’s komen wij er steeds meer achter dat werkelijke sociale innovatie in organisaties begint bij jezelf. Dat begint dus bij onszelf als ‘innovatieadviseur’. Het vraagt dat wij nadenken over sociale innovatie in ons werk en onze toegevoegde waarde naar MKB ondernemers. Vandaar deze blog. Zoals je zult zien zit ik nog midden in dit proces, maar ik wil het graag met jullie delen. Misschien herken je het of heb je inzichten die mij en mijn collega’s weer kunnen helpen.

Sociale Innovatieversneller

In ons werk zitten wij aan tafel met de ondernemer die zijn bedrijf of organisatie sociaal innovatiever wil maken. En daar begint het dus ook met de ondernemer zelf. Sociale innovatie blijft een trucje en een verleidingsmechanisme als het alleen voor de medewerkers moet gelden en als de ondernemer niet het goede voorbeeld geeft. Dus een belangrijk deel van ons werk is ook het in beweging krijgen van de ondernemer en zijn persoonlijke ontwikkeling. Wat betekent dat voor ons werk als ‘innovatieversneller’? Ik noem mijzelf al lang geen adviseur meer (lees blog: Einde van het adviseurs-tijdperk), omdat de tijd van overtuigen en het beter weten, zeker in dit werkveld, echt voorbij is. Wij proberen bedrijven te ondersteunen met sociaal innoveren door verhalen te vertellen, vragen te stellen en mogelijkheden te laten zien.

Spiegelen

Nu was ik afgelopen week weer bij een aantal bedrijven die de stap willen maken naar sociale innovatie. In alle gevallen was duidelijk dat de ondernemer zich zal moeten committeren aan een persoonlijk ontwikkelingstraject. De meeste van deze ondernemers zien dit ook echt wel. Maar hoe kunnen wij de ondernemer daarbij het beste ondersteunen? Een collega van mij zei afgelopen week na een dergelijk gesprek bij een ondernemer: “Nou, die zou ik nog wel eens even flink willen spiegelen.” En hiermee werd niet bedoeld, spiegelgedrag (reactie) vertonen, zodat de ondernemer kan ervaren wat zijn gedrag doet, maar verbale feedback geven. Uitspreken wat zijn gedrag voor reactie oproept bij de ander.
Maar gaat dit wel werken? Is het nog aan een ander om je te vertellen wat jouw gedrag doet bij anderen? Uiteraard met zuivere feedback (link feedback blog). Je geeft daardoor nog steeds de ander het gevoel dat hij of zij het niet goed heeft gedaan. Daarmee accepteer je de ander niet volledig, wat mogelijk niet leidt tot leren en ontwikkelen. Wat zou er gebeuren als we ondernemers alleen nog maar aanmoedigen op het moment dat ze voorbeeldgedrag laten zien en zich kwetsbaar durven op te stellen naar hun medewerkers? Of terwijl alleen maar Orka-awards uitdelen? Zijn mensen dan in staat om hun eigen verandering en ontwikkeling door te maken, zonder dat ze concrete feedback krijgen, behalve het spiegelgedrag van mensen om hen heen?
Het verschil zit in de vooronderstelling dat iedereen zijn schaduwkanten wel kent en dus alleen de ruimte nodig heeft om deze te omarmen en hieruit te groeien. En vaak gaan we er vanuit dat de ander dit niet weet en dus feedback nodig heeft om te kunnen leren.

Spiegelen op verzoek

Maar wat als iemand zijn schaduwkant niet zegt te kennen? En hij of zij vraagt om te helpen? Vragen om de spiegel te zijn. Dit zal iemand alleen doen als hij jou vertrouwt en respecteert. En hij zal het doen op een moment dat hij of zij zich sterk genoeg voelt om het te kunnen horen en een plek te geven. Maar wat geef je dan terug? Wat zijn of haar gedrag met mij doet? Maar zegt dat niet vooral iets over mij? Liggen er wel antwoorden in de spiegel, dus in de ander en de omgeving? Of liggen de antwoorden alleen in jezelf? Dan zouden we geen feedback moeten geven, maar alleen vragen stellen. Vragen over zijn of haar essentie, vragen of zijn of haar dromen, vragen over zijn of haar toegevoegde waarde, vragen over zijn of haar waardensysteem…..

Als wij zo onze rol als innovatieverleider zouden invullen, zouden we dan effectiever zijn, of hebben we het toch nodig om af en toe een zetje te geven en te spiegelen? Wat vind jij?

Tijd voor mij om te experimenteren en ontdekken!

Sociaal innoveren: mijn favoriete gereedschappen

Zoals beloofd in een vorige blog, wil ik ook de kaders en modellen die ik veel gebruik bij sociaal innoveren met jullie delen. Er zijn natuurlijk nog veel meer modellen, maar dit zijn mijn favorieten.

Model Logische niveaus

Mijn echte ‘lijf-model’ is het ‘Model van de Logische Niveaus’ van Gregory Bateson en doorontwikkeld door Robert Dilts. Het model geeft de logische niveaus van leren, veranderen en denken weer, in 6 niveaus die met elkaar in verbinding staan: omgeving/resultaat, gedrag, competenties/vaardigheden, waarden, identiteit en zingeving. De belangrijke beweging in het model is het op één lijn krijgen van de 6 niveaus. Als deze met elkaar in lijn lopen, is er beweging; beweging naar binnen (leren) en naar buiten (implementeren en manifesteren). Dan komen zaken op een natuurlijke manier in verandering en leren we snel en makkelijk. Als een veranderingsproces stokt of stroef loopt helpt het mij om te ontdekken tussen welke niveaus er frictie is. Die vraag ik uit, door de vragen te stellen die horen bij de verschillende niveaus.

Niveau Vragen
Zingeving Waartoe? Wat is mijn missie/droom? Wat is onze ambitie?
Identiteit Wie? Wie ben ik? Wie zijn wij?
Waarden en overtuigingen Waarom? Met welke bedoeling? Wat is belangrijk? Waar ben ik bereid tijd, geld en energie in te steken?
Vaardigheden Wat kan ik? Hoe doe ik het?
Gedrag Wat doe ik? Wat zeg ik?
Omgeving Waar? Wanneer? Wat is het resultaat?

Veranderingen op een lager niveau kunnen leiden tot veranderingen op een hoger niveau. Vooral als je volhard. Dit proces noemen we leren. Veranderingen op een hoger niveau zullen altijd leiden tot effecten op lagere niveaus. Dit proces noemen we implementeren. Hoe hoger in het model er dus een verandering plaats vindt, hoe groter de impact op het gehele systeem. Samen met een collega hebben we dit verder uitgewerkt in een artikel over het Probleemverkenningsmodel, zoals wij dat destijds hadden genoemd, waarin we ook toelichten hoe we het toepassen.

Gung Ho

Het meest waardevolle boekje dat ik ooit kreeg kwam van ‘de dames van Firens’: Iris en Fenneke. Het boek heet Gung Ho en is opgeschreven door Kenneth Blanchard, bekend van o.a. situationeel leidinggeven. Het verhaal gaat over een echt gebeurde case bij een bedrijf dat succesvol sociaal innoveert door de principes van drie dieren toe te passen:
• De focus van de Eekhoorn
• De intrinsieke motivatie en het speelveld van de Bever
• Het aanmoedigen van de Gans
Ik heb al meerdere blogs geschreven over deze prachtige metafoor en merk dat ik in de processen bij bedrijven steeds weer teruggrijp naar deze kapstok: focus op Relevante Toegevoegde waarde (waartoe, waar vanuit en waarom), het speelveld met daarin vrijheid én eigen verantwoordelijkheid (wat is de ruimte wat kunnen we) en aan de slag met aandacht op wat goed gaat (‘wat aandacht krijgt groeit’).

H.O.P.E. model

Kort geleden kreeg ik van een collega het H.O.P.E. model van Frans Bergmans. Daarin legt hij een relatie tussen de drie P’s van MVO: people, planet, profit, en activiteiten om waarde te creëren; de basis van ondernemen. Dit is wat mij betreft een verdere invulling van de Logische Niveaus naar een bedrijfsmodel. In de Oorsprong (hart/voelen) zitten Zingeving, Identiteit en Waarden: het waarom. In de Organisatie (hoofd/denken) zitten de Vaardigheden en Competenties: het hoe. In de Operatie (hand/doen) zitten Gedrag en Omgeving: het wat. Hiermee is het ook direct de invulling van de Why, How and What van Simon Sinec (zie blog over Spelregels voor Sociaal Innoveren).

Fundamentele menselijke behoeften

Sociaal innoveren heeft alles te maken met mensen. Max Neef schreef in 1987 het boek “Human Scale Development” waarin hij laat zien dat mensen 9 basisbehoeften hebben waarin zij proberen te voorzien: voortbestaan (subsistence), bescherming (protection), liefde/genegenheid (affection), begrip (understanding), deelname (participation), ontspannen/nietsdoen (idleness), iets tot stand brengen (creation), identiteit (identity) en vrijheid (freedom). Anders dan de Pyramide van Maslow, is Neef van mening dat er geen absolute hiërarchie in deze behoeften zit. Wel laat hij zien dat mensen het meest in beweging, en dus in verandering komen als het de kwaliteit van hun leven verbetert. Door in verandering te kijken welke behoefte kwalitatief verbetert kunnen worden ontstaan meer mogelijkheden om mensen in beweging te krijgen en ze daarvoor te belonen, dan alleen in geld of positie.

Probeer het uit, speel ermee en geniet ervan!