Tagarchief: Sociale innovatie

Overtuigingen Overboord

Hoe hardnekkig en stiekem belemmerende overtuigingen kunnen zijn bleek deze week weer eens. Ik was, samen met collega Anke, bij een middelgroot groen bedrijf. We zijn hier al een tijdje in gesprek met één van de directeuren en een hoofd van een afdeling over sociale innovatie. Beiden erkennen dat er nu niet het beste uit henzelf en hun mensen wordt gehaald, en dat willen ze dat wel willen. Het bedrijf wil gaan voor ‘groei en bloei’ van hun mensen en van hun klanten.

Stilstand

We waren hier al een aantal keren enthousiast bezig geweest, maar het proces dreigde stil te vallen. Het bedrijf heeft de potentie om Slimste bedrijf van Nederland te worden, maar het komt er maar niet uit. Tijdens ons gesprek deze week kwam dit weer ter sprake en we leken in een kringetje rond te draaien. De wil is er zeker, maar de actie komt maar niet, vonden ze zelf. Ze vertelden dat in het vorige overleg met alle leidinggevenden de acties zij hadden voorgesteld door de groep waren getorpedeerd. Waarom? Volgens zeggen van deze twee, doordat de mede-directeur, die zijn mening in eerste instantie achterhield, het uiteindelijk niet enthousiast had gesteund. Uiteindelijk keek iedereen naar de mede-directeur, werd het voorstel afgewezen en kwam het proces tot stilstand.

Die ken ik!

Op zich natuurlijk niets nieuws. Ook in mijn eigen organisatie merk ik steeds weer dat als je zelf met sociaal innovatieve ideeën komt, onze leiding niet direct enthousiast is. Maar mag je dat eigenlijk wel verwachten? En misschien nog belangrijker: doet het er eigenlijk toe? Ik weet nog goed dat ik vorig jaar een 1 op mijn beoordeling kreeg (1 is reden tot ontslag). De leiding begreep niet wat ik aan het doen was. Mijn eerste neiging: stoppen met wat ik deed en boos worden. Dus stoppen met doen waar ik echt in geloof. Hoe stom van mijzelf. Gelukkig had ik oplettende collega’s die mij, na een paar weken vakantie, hebben wakker geschud met de opmerking: “geloof je in jezelf en geloof je dat je de goede dingen aan het doen bent? Wees dan trots op je 1, ga er voor staan!” En het bleek zo waar. Juist door er toen voor te blijven staan, zijn er zaken in beweging gekomen, werd duidelijk dat ik serieus was en het niet alleen een mooi verhaal was. Ik wil dit echt.

Je ziet het pas als je het ziet

–Jan Bommerez
Zo ook bij deze onderneming. Al pratende over het proces, kwam Anke op gegeven moment met de opmerking: Volgens mij geloof jij ook dat de mede-directeur alles bepaalt. Klopt dat? En toen viel ineens het kwartje. Ook hij had was de mede-directeur blijven volgen, hoewel hij wist dat dit niet de juiste weg was. Hij was niet gaan staan voor zijn eigen inzichten. Niet ‘de missie was de baas’, maar zijn mede-directeur. Hij had geklaagd dat zijn collega-leidinggevenden allemaal naar de mede-directeur keken voor het beslissende antwoord, maar dat deed hij zelf ook. No more!

Groene streep

Dit inzicht bracht meteen weer beweging. Het afdelingshoofd vertelde dat zij op haar eigen afdeling een groen streep op de muur had geschilderd om letterlijk te onderstrepen, dat zij op haar afdeling iedereen wilde laten ‘groeien en bloeien’. Ze had verantwoordelijkheden en taken met de groep herverdeeld, tot verbazing van haar collega’s, opdat zo iedereen meer kon doen waar hij of zij goed in was. En het gevolg? Andere afdelingen kwamen vragen waar die groene streep voor stond en wilde dat ook wel. Goed voorbeeld, doet goed volgen.

Welke stiekeme overtuiging houdt jou nog tegen?

Ga door als je ergens in gelooft, laat je niet remmen door mensen die dit nog even niet (kunnen) geloven, maar zeker niet door je eigen overtuigingen.
High Five, voor deze twee fantastische mensen. Op naar een nominatie voor het Slimste bedrijf van Nederland.

Warmte, Wifi en Wel-Zijn

In het kader van de verkiezing Slimste bedrijf van Nederland ben ik gevraagd om een eigen portret te maken van één van de genomineerden van dit jaar: Lable BV. Lable levert verandering in de vorm van prachtige software voor zorgprofessionals: verzorgenden en verpleegkundigen. Ze zien zichzelf niet als communicatie- of softwareleveranciers maar als digitale organisatieontwikkelaars.

Thuisgevoel

Het eerste wat mij opvalt als ik bij Lable binnenkom is de hartelijkheid waar mee ik word ontvangen en de enorme open ruimte waar gewerkt wordt. Ik voel mij meteen thuis en kies mijn favoriete plek: aan de grote tafel, waar we later ook lunchen. Wat heerlijk om hier nu te mogen zijn. Ik had Michiel, één van de oprichters al ontmoet bij het voormalige Kenniscentrum Sociale Innovatie van Stenden en was toen al onder de indruk van zijn verhaal. Vervolgens kwam ik hem weer tegen bij het initiatief Coöperatie 21e eeuw en wist dat ik Lable wilde nomineren voor de verkiezing Slimste Bedrijf van NL. Deze mensen begrijpen niet alleen dat mensen het allerbelangrijkste zijn, maar weten dit ook vorm te geven in hun werk en in hun eigen manier van werken en organiseren.

Passie voor mensen

Met passie vertelt Michiel hoe zij zich werkelijk verdiepen in hun klanten, de medewerkers van hun klanten en de klanten van hun klanten. Ze doen veel werk voor de zorgsector en verdiepen zich hierin door af en toe stage te lopen, met deelname aan commissies bij de klant, door met elkaar ervaringen uit te wisselen en door het volgen en organiseren van kennisuitwisseling met experts uit het vakgebied van de klant. Michiel legt mij uit hoe dementie werkt en waar de problemen ontstaan. Hij vertelt dit met zoveel vuur en enthousiasme dat ik het gevoel heb dat ik met een medewerker uit een verzorgingshuis praat in plaats van iemand die software ontwikkelt.

Wel-Zijn

Het werk komt Lable gewoon aanwaaien, maar ze nemen niet alles aan. Elke opdracht wordt getoetst aan drie belangrijke criteria:

  • Heeft de opdracht maatschappelijke relevantie?
  • Mogen we het probleem bij de bron aanpakken?
  • En is er ruimte om ons werkelijk te verdiepen in de gebruikers?

Alleen dan willen zij hun talenten inzetten om de wereld van hun klant eenvoudiger en plezieriger te maken. Dit is wie zij (wel-) willen Zijn.

Ik vraag aan Jurriaan waarom hij hier werkt. Hij vertelt mij dat stage lopen en het mogen verdiepen in de klant hem blij maakt. “Mijn wereld van multimedia verbinden met de wereld van de gebruikers bij de klant en dan de echte oplossing vinden waar iedereen blij mee is, daar doe ik het voor. ”

De afwas als sociaal moment

Maar niet alleen buiten bij de klant is er aandacht voor mensen en kwaliteit. Dat zie en voel je ook hier binnen. Een mooi voorbeeld is de afwas.
Bij Lable hebben ze geen vaatwasser. En die komt er ook niet, als het aan Michiel ligt. Na de lunch doen twee mensen samen de afwas. Het ideale moment om even bij te praten en je in elkaar te verdiepen. Toen Michiel een week verzuimd had om te helpen, hadden collega’s bedacht dat het misschien toch handig was om een lijstje op te hangen waarop je kon aangeven, wanneer je had afgewassen. Zo werd zichtbaar wie verzaakte. Nee, zei Michiel. Zo ontstaan goed bedoelde systemen, die uitlopen op controle en dat willen we niet. Ik wil dat jullie mij aanspreken als ik verzaak. Zo blijven we in gesprek en stemmen we af. Gelukkig werd dit herkend en gedeeld, maar het laat zien hoe scherp je moet zijn en blijven om niet in oude patronen te stappen.

Als ik na de lunch vertrek roept Martin mij nog na: “als je nog eens in de buurt bent, ben je van harte welkom. We hebben hier altijd warmte en wifi.”

En wil ík er wel-Zijn!

Voor meer informatie over de verkiezing Slimste bedrijf van Nederland en de Energiedag van de MKB Krachtcentrale, zie: www.mkbkrachtcentrale.nl

Alertheid en expliciteren

Afgelopen week mocht ik, samen met een collega, weer een sessie begeleiden in een MKB bedrijf. De sessie was gericht op het herkennen van je eigen kracht, elkaars kracht en dit leren inzetten voor de missie van het bedrijf. Deze sessie gaf mij weer de bevestiging dat leren, alleen en samen, vraagt om alertheid en expliciteren. En dat is niet eenvoudig. Alertheid vraagt discipine en is best vermoeiend. Expliciteren hebben we niet zo erg geleerd, vraagt een nieuw vocabulair en voelt in veel gevallen gekunsteld. Dat werd in deze setting goed zichtbaar en voelbaar.

Anders waarnemen

Hoe vermoeiend alertheid is heb ik zelf lange tijd ervaren. Ik ben iemand die vooral de grote lijnen ziet en voelt. Dit in tegenstelling tot mijn dochter, die vooral details ziet en alle kleine nuances voelt. Zij heeft mij ‘gedwongen’ om de details met haar mee te leren zien. “Mama, zie je dat?” “Wat? Die rode auto?” “Nee-hee! Dat grijze poesje onder de auto!” Tja die zag ik pas, toe zij mij er op attendeerde. Inmiddels weet ik dat als zij mij vraagt iets te zien, ik tijd moet nemen om eerst tot op detail te kijken, voor ik een vraag stel. Zij ziet de wereld in details en raakt snel overweldigd door de grootsheid en veelheid van de omgeving. Zij heeft mij laten zien dat als ik alerter ben en ook de details zie, ik kleine veranderingen beter waarneem, waardoor ik gewaar word, meer geniet en dankbaar kan zijn voor wat er al is.

Kleine stappen

Deze alertheid heb ik nodig om kleine vooruitgangen te herkennen en te erkennen. Om gewoon de volgende stap te zetten en pas terugkijkend te zien hoe groot het geheel is. Anders raak ik ook overweldigd, net als mijn dochter. De transformatie die ik, maar velen met mij, aan het maken zijn, voelt groot en overweldigend. Door vooral te focussen op die kleine volgende stap voel ik ruimte en kracht en zie ik wat ik kan doen: dit stapje kan ik wel aan, hier heb ik de moed wel voor; de volgende craniosacraal sessie met mijn dochter om haar te laten aarden en een plek te vinden in deze wereld, een volgend schoolbezoek om voor haar een middelbare school te vinden die past, een paar nieuwe afspraken met mijn partner, momenten nemen om mijn essentie en mijn lichaam volledig te erkennen en de Witte Tovenaar haar rechtmatige plek te geven, een gesprek met een vriendin waarin ik deze kracht mag inzetten en ontwikkelen, tijd nemen voor gepaste rust en aandacht voor mijn lichaam, stapje voor stapje. Kleine stapjes met uiteindelijk grote impact. Klein is het nieuwe groot.

De juiste woorden

Alertheid trainen gaat makkelijker als ik het expliciet maak. Hierdoor krijgt het ook een plek in mijn hoofd, leer ik er woorden aan te geven, krijg ik reacties die mij spiegelen en kunnen anderen eventueel met mij mee leren. In de sessie afgelopen week zag ik weer hoe wij niet gewend zijn om dit toe doen. Om de juiste woorden te geven aan wat we zien, wat we denken en wat we willen. We vroegen alle medewerkers en de twee ondernemers om ieder hun eigen kracht en talent op een groot vel papier te zetten die aan de muur hing. Vervolgens mochten ze de vellen van anderen aanvullen, enerzijds omdat mensen soms hun eigen kracht niet goed herkennen, maar ook om direct te leren elkaar complimenten te geven voor wat wij mooi en fijn vinden aan de ander. Mijn collega constateerde expliciet in de groep dat alle vellen op elkaar leken. Er werden veilige en algemene woorden gebruikt als sociaal, betrokken en gedreven, die op bijna elk vel voor kwamen. Slechts een enkeling durfde ‘afwijkende’ talenten te benoemen. Toen we vroegen of dit te maken had met de behoefte aan veiligheid, ontstond een stuk herkenning. De ondernemer beseft nu nog beter hoe belangrijk het is om eerst aan veiligheid in de groep te werken, om zo ruimte te creëren voor het leren en ontwikkelen, dat hij graag zou willen. Zolang die er niet is, blijven mensen verantwoordelijkheden afschuiven, doen waar ze zich heel zeker in voelen en niet meer dan dat.

Complimenten

Om hier vast een aanzet toe te geven vroegen we de medewerkers om in groepjes elkaar complimenten te geven op een complimentkaart, die onze collega Ger van Drunen, heeft ontworpen. Je zag het zweet uitbreken bij menige medewerker. Als ik doorvroeg waarom ze dit lastig vonden kreeg ik als antwoord “ik ken hem niet zo goed” (alertheid) of “ik weet niet zo goed wat en hoe ik dat moet zeggen” (expliciteren). En het mooie was, dat uiteindelijk de complimenten prima waren. IEen kwestie van doen? Ik zag een paar medewerkers werkelijk een paar centimeter groeien toen ze hun eigen complimentkaart lazen. Prachtig toch? De afspraak is nu dat de hele groep, als ze eens per maand met zijn 15-en bij elkaar zitten, steeds afsluiten met een rondje complimentkaarten invullen voor elkaar. Ik hoop dat ze dit stapje nemen, volhouden en vervolgens de volgende stap zetten.

Ik wens jou veel alertheid en daag je uit om je ook uit te spreken, elke keer weer, in kleine stapjes…..

Op mijn stip

Het beste uit mensen voor welvaart en welzijn… zo heet de workshop/lezing die ik momenteel regelmatig geef bij ondernemers en bedrijven. Vanuit de stelling dat als mensen ‘wel-zijn’ ervaren, goed in hun vel zitten, plezier hebben in hun werk en bij kunnen dragen aan zinvol werk, zij ook beter presteren in termen van rendement, winst en klanttevredenheid. David Maister heeft deze stelling jaren geleden al wetenschappelijk onderbouwd, toch blijkt het nog steeds een flinke uitdaging voor bedrijven.

Klein is het nieuwe groot

Het beste uit mensen te halen, begint bij het beste uit die ene mens en niet meer bij de organisatie of de systemen. Vanuit die ene mense ontstaat de verbinding met de missie (want ‘de missie is de baas’, zegt mijn collega Anke altijd zo mooi) en ontstaat de bijdrage aan het grotere geheel in de organisatie. Dit denken vanuit klein naar groot is een uitdaging in organisaties. Het vraagt ruimte aan individuele verschillen en diversiteit. De managementmodellen die we jarenlang aanbeden en gepredikt hebben, leve de MBA-ers, denken vanuit groot naar klein. Iedereen past zich aan aan de efficiëntie van het systeem. De mens is het laatste radartje in het organisatiemodel. Maar ja, we hebben niet voor niets het typische Rijnlandse spreekwoord “wie het kleine niet eert,….”. Ik geloof ook stellig daar hierin het MKB nu het voortouw gaat nemen. Waar voorheen alle grote managementmodellen in grote bedrijven werden bedacht en overgedragen naar het MKB, zullen nu MKB-ers laten zien hoe je ‘het beste uit mensen kunt halen…’ door het kleine te herkennen en erkennen en daarmee groot te zijn!

Eerst ik dan de ander

Het beste uit mensen begint dus bij mij, want ik ben die ene mens. Hoe haal ik het beste uit mijzelf? Wat heb ik nodig om een bijdrage te leveren aan ‘de missie, die de baas is’? Ik zie daarin voor mijzelf twee stappen: stap 1 – op mijn stip (gaan) staan en stap 2 – van daaruit verbinden met anderen, groeien en verder excelleren.

Om op mijn stip te staan moet ik mijzelf (leren) kennen. Dat vraagt tijd en aandacht, maar geeft mij ook veiligheid en stabiliteit. Het gaat daarbij om vragen als wie ben ik, wat zijn mijn talenten, wat wil ik toevoegen, en wat zijn mijn grenzen (wanneer ga ik van mijn stip af). Dat laatste is wel een hele belangrijke; mijn grenzen aangeven en er zo voor zorgen dat ik op mijn stip kan blijven staan. Goed voor mijzelf zorgen dus, voordat ik voor een ander, de organisatie of de missie kan zorgen. Pas dan is er in mijn beleving ook ruimte voor stap 2: verbinden met anderen, leren en excelleren.

Zorgen voor mijzelf

Ik hoor het regelmatig mensen zeggen “je kunt alleen voor een ander zorgen als je eerst voor jezelf zorg”. Zoals in het vliegtuig. Bij een calamiteit moet de ouder eerst zelf zijn zuurstofmasker opzetten voordat hij of zij dat bij het kind mag doen. We weten allemaal dat het waar is. Toch doe ik het zelf niet altijd, en zie ik, zeker in deze roerige tijd, veel mensen om mij heen die het ook niet doen. Waarom is dat?

Wat zeg ik als iemand voor zichzelf kiest? Vaak zeg ik “Goed van je!” “Dapper!”, maar denk ik dat ook? Of denk ik soms ook “wat egoistisch!” “en ik dan…?”. In mijn hart weet ik zeker dat je eerst voor jezelf moet zorgen voordat je voor een ander kunt zorgen. En dan bedoel ik natuurlijk vooral in tijd en aandacht. Ik heb het hier niet over geld en andere materiële zaken. Waarom zegt mijn hoofd dan soms iets anders dan mijn hart? Ik denk dat dit er mee te maken heeft dat zorgen voor jezelf ook een grote eigen verantwoordelijkheid inhoudt. Je kunt namelijk niets meer afschuiven op een ander of op de omgeving. Hoeveel makkelijker zou het zijn als onze partner voor ons zorgt, onze baas voor ons zorgt, onze overheid voor ons zorgt…. Dan kunnen wij lekker achterover gaan zitten. Maar ja, zo halen we niet het beste uit mensen en uit onszelf. Het is tijd voor eigen verantwoordelijkheid, eigen grenzen aangeven en zorg voor onszelf. Luisteren naar mijn hart en ons hoofd leren “voor mijzelf zorgen is heel sociaal”.

Het beste uit mij…

Op dit moment sta ik stevig op mijn stip en ervaar ik dagelijks dat geven aan anderen en aan de missie geen enkele moeite kost. Hier sta ik en blijf ik staan. Mijn intentie is daarbij om van hieruit bij te dragen en tegelijkertijd anderen niet te schaden. Als dit laatste toch gebeurt wil ik jou uitnodigen om op jouw stip te gaan staan en jouw grenzen naar mij aan te geven. Dan wordt elkaar vertrouwen en samenwerken ineens een koud kunstje en wordt ‘klein vanzelf het nieuwe groot’.

Vertel mij jouw stip, zodat wij samen kunnen bouwen aan iets groots…

Spiegelen vertoont barsten

Samen met mijn collega’s komen wij er steeds meer achter dat werkelijke sociale innovatie in organisaties begint bij jezelf. Dat begint dus bij onszelf als ‘innovatieadviseur’. Het vraagt dat wij nadenken over sociale innovatie in ons werk en onze toegevoegde waarde naar MKB ondernemers. Vandaar deze blog. Zoals je zult zien zit ik nog midden in dit proces, maar ik wil het graag met jullie delen. Misschien herken je het of heb je inzichten die mij en mijn collega’s weer kunnen helpen.

Sociale Innovatieversneller

In ons werk zitten wij aan tafel met de ondernemer die zijn bedrijf of organisatie sociaal innovatiever wil maken. En daar begint het dus ook met de ondernemer zelf. Sociale innovatie blijft een trucje en een verleidingsmechanisme als het alleen voor de medewerkers moet gelden en als de ondernemer niet het goede voorbeeld geeft. Dus een belangrijk deel van ons werk is ook het in beweging krijgen van de ondernemer en zijn persoonlijke ontwikkeling. Wat betekent dat voor ons werk als ‘innovatieversneller’? Ik noem mijzelf al lang geen adviseur meer (lees blog: Einde van het adviseurs-tijdperk), omdat de tijd van overtuigen en het beter weten, zeker in dit werkveld, echt voorbij is. Wij proberen bedrijven te ondersteunen met sociaal innoveren door verhalen te vertellen, vragen te stellen en mogelijkheden te laten zien.

Spiegelen

Nu was ik afgelopen week weer bij een aantal bedrijven die de stap willen maken naar sociale innovatie. In alle gevallen was duidelijk dat de ondernemer zich zal moeten committeren aan een persoonlijk ontwikkelingstraject. De meeste van deze ondernemers zien dit ook echt wel. Maar hoe kunnen wij de ondernemer daarbij het beste ondersteunen? Een collega van mij zei afgelopen week na een dergelijk gesprek bij een ondernemer: “Nou, die zou ik nog wel eens even flink willen spiegelen.” En hiermee werd niet bedoeld, spiegelgedrag (reactie) vertonen, zodat de ondernemer kan ervaren wat zijn gedrag doet, maar verbale feedback geven. Uitspreken wat zijn gedrag voor reactie oproept bij de ander.
Maar gaat dit wel werken? Is het nog aan een ander om je te vertellen wat jouw gedrag doet bij anderen? Uiteraard met zuivere feedback (link feedback blog). Je geeft daardoor nog steeds de ander het gevoel dat hij of zij het niet goed heeft gedaan. Daarmee accepteer je de ander niet volledig, wat mogelijk niet leidt tot leren en ontwikkelen. Wat zou er gebeuren als we ondernemers alleen nog maar aanmoedigen op het moment dat ze voorbeeldgedrag laten zien en zich kwetsbaar durven op te stellen naar hun medewerkers? Of terwijl alleen maar Orka-awards uitdelen? Zijn mensen dan in staat om hun eigen verandering en ontwikkeling door te maken, zonder dat ze concrete feedback krijgen, behalve het spiegelgedrag van mensen om hen heen?
Het verschil zit in de vooronderstelling dat iedereen zijn schaduwkanten wel kent en dus alleen de ruimte nodig heeft om deze te omarmen en hieruit te groeien. En vaak gaan we er vanuit dat de ander dit niet weet en dus feedback nodig heeft om te kunnen leren.

Spiegelen op verzoek

Maar wat als iemand zijn schaduwkant niet zegt te kennen? En hij of zij vraagt om te helpen? Vragen om de spiegel te zijn. Dit zal iemand alleen doen als hij jou vertrouwt en respecteert. En hij zal het doen op een moment dat hij of zij zich sterk genoeg voelt om het te kunnen horen en een plek te geven. Maar wat geef je dan terug? Wat zijn of haar gedrag met mij doet? Maar zegt dat niet vooral iets over mij? Liggen er wel antwoorden in de spiegel, dus in de ander en de omgeving? Of liggen de antwoorden alleen in jezelf? Dan zouden we geen feedback moeten geven, maar alleen vragen stellen. Vragen over zijn of haar essentie, vragen of zijn of haar dromen, vragen over zijn of haar toegevoegde waarde, vragen over zijn of haar waardensysteem…..

Als wij zo onze rol als innovatieverleider zouden invullen, zouden we dan effectiever zijn, of hebben we het toch nodig om af en toe een zetje te geven en te spiegelen? Wat vind jij?

Tijd voor mij om te experimenteren en ontdekken!

India’s New Anthem

Zo vlak voor de vakantie wil ik het volgende filmpje met jullie delen. Ik krijg elke keer dat ik hem zie weer kippenvel. Het is een film over kinderlijk vertrouwen in de medemens en samenwerken, over moed, over doen waarvan je gelooft dat het gedaan moet worden. Deze film inspireert mij om grootse zaken aan te pakken, hoe klein mijn individuele kracht ook is. Als we dit allemaal doen, kunnen we zelfs de grootste maatschappelijke uitdagingen aan.

Orka Award: de kracht van positieve feedback

Kort geleden werd ik door Laura van der Brugge van Chenta geattendeerd op het boekje Orka Award van Blanchard. Een boekje dat een pleidooi houdt voor enkel positieve feedback aan de hand van de metafoor van het trainen van Orka’s.

De HR-cyclus

Voordat ik jullie meeneem in de kern van het gedachtegoed, wil ik eerst iets vertellen uit mijn eigen ervaring. Zoals elk bedrijf hebben ook wij een HR-cyclus met functionerings- en beoordelingsgesprekken en de bijbehorende formulieren. Zoals, denk ik bij bijna elke organisatie, bestaat die uit positieve en negatieve feedback. Ze noemen het dan: verbeterpunten, maar we weten allemaal dat we het hier dus niet goed doen. Ook bij ons maken ze aan het eind van het jaar een soort normaal verdeling van alle prestaties: 20% presteert bovengemiddeld, 60% presteert in de middenmoot en 20% presteert onder het gemiddelde. En het gemiddeld wordt de norm.
In het boekje de Orka Award wordt aan een zaal voor manager gevraagd: ‘wie neemt er mensen aan die niet zo goed zijn, zodat zij de 20% ondergemiddeld kunnen vormen?’. Niemand steekt uiteraard zijn hand op. We nemen mensen aan met de hoop en verwachting dat ze goed, of nog beter zullen presteren. Gek eigenlijk dat we dan maar zo 20% van de collega’s negatief kwalificeren.

Sociaal innovatief doen

In een project dat wij draaien rond Sociale Innovatie voor MKB bedrijven, hadden wij met elkaar de deal dat we ons best zouden doen om het zelf ook op een sociaal innovatieve manier aan te pakken. Uiteraard lukt dat nog niet altijd, maar we zijn lerende. En toen kwam het verzoek uit de HR-cyclus. Of wij wilde aangeven wat wijzelf en collega’s al goed doen, en wat nog beter kan. Tja, maar hoe pak je dat aan als je het sociaal innovatief wilt doen? Na wat nadenken en filosoferen, kwam het boekje Orka Award op taf../el. Hoe zouden we het kunnen oppakken vanuit dit gedachtegoed? We besloten om elkaar alleen maar complimenten te gaan geven. Vanuit de kerngedachte dat wat je aandacht geeft groeit. Het juiste gedrag wordt gestimuleerd waardoor er ook steeds minder tijd, ruimte en aandacht is voor het gedrag dat we liever niet zien. We zijn daar nu een maandje mee aan het experimenteren op Yammer en in onze HR-cyclus. En de resultaten zijn prachtig. De mensen die met veel overgave en inzet aan de slag zijn voor het project krijgen complimenten, worden gestimuleerd en gaan nog gemotiveerder door. De mensen die nog niet zo zichtbaar bijdragen aan het project krijgen veel voorbeelden van gewenst gedrag en lijken dit ook steeds meer te gaan vertonen. Nu nog afwachten of we aan het einde van het jaar ook betere en mooiere resultaten gaan neerzetten. Het lijkt er nu wel op, maar we zijn er nog niet……

Ik ervaar het in ieder geval als erg prettig om vooral complimenten te krijgen. Ik weet aardig goed waar mijn verbeterpunten liggen en geef mijzelf dagelijks al voldoende negatieve feedback. Dat hoef ik eigenlijk niet nog een keer van een ander te horen.

De kern van de Orka Award

Het boekje de Orka Award gebruikt de orka training als metafoor. Orka’s zijn de meest roofzuchtige zeedieren. De betekent dat trainers een echt probleem hebben als de orka’s boos worden in hun bijzijn. Dit is de reden dat orka’s altijd alleen met positieve feedback worden getraind. Maar de ervaring hieruit werkt ook voor mensen.
De Orka Award draait om:
• Het benadrukken van het positieve
• Het bouwen aan vertrouwen
• Het ombuigen van het negatieve
Als je dit wilt gaan doen heb je drie onderdelen. Deze noemen ze het ABC van presteren:
• Activeren: alles dat gewenst gedrag of een prestatie in beweging zet
• Beweging: het gedrag of de prestatie zelf
• Consequentie: jouw reactie op de beweging
Welke reactie krijg jij meestal als je dingen goed doet? En welke reactie krijg jij als jij dingen niet goed doet? Vaak krijg je in het eerste geval ‘geen reactie’ en in het tweede geval wel. Daarmee wordt aandacht geven aan het negatieve gedrag. Dat is nu net niet wat we willen.

In het boek worden 4 soorten reacties beschreven:
• Geen reactie
• Negatieve reactie
• Ombuigen
• Positieve reactie
Alleen de laatste twee helpen mensen om te leren het positieve gedrag te laten zien. Hoewel de laatste voor veel van ons ook nog heel lastig is, wil ik kort ingaan op ombuigen.
Ombuigen is een krachtige manier om een persoon weer op het goede spoor te zetten en tegelijkertijd respect en vertrouwen te handhaven, doordat je niet op een negatieve manier aandacht besteedt aan de uitglijder.
Ombuigen doe je als volgt:
• Omschrijf het misverstand of het probleem zo snel mogelijk
• Doe dit duidelijk en zonder iemand de schuld te geven
• Maak de negatieve gevolgen duidelijk
• Neem, als dit gepast is, zelf de verantwoordelijkheid
• Zeg dat je de opdracht niet duidelijke gecommuniceerd hebt
• Bespreek de opdracht nog een keer in detail en zorg er voor dat alles nu duidelijk is
• Laat je vertrouwen in de ander merken, wees positief over de ander.
Maar misschien nog wel het belangrijkst: moedig vooruitgang aan. Vooruitgang is de beweging richting het doel!
Belangrijk is wel dat goede prestaties beginnen met goede doelen (focus).

Doe de Orka Award

Zo doe je dat:
• Beloon mensen onmiddellijk
• Expliciteer wat ze goed of bijna goed deden
• Laat je eigen positieve gevoel daarover merken
• Moedig hen aan op die goede manier door te gaan.
En pas op voor de Hebbes-reactie. Bij de Hebbes–reactie probeer je mensen te betrappen op wat ze fout doen. Bij het uitdelen van Orka Awards probeer je te bevestigen wat ze goed doen.
In het boekje staan veel voorbeelden over hoe je dit allemaal concreet kunt doen. Hoe je je eigen patroon kunt doorbreken als je het wilt gaan doen, hoe je om kunt gaan met twijfelaars en hoe je dit ook in je privéleven kunt inzetten. Echt een aanrader wat mij betreft.

Dank Laura voor de tip!